Redaktisto de ĉiuj artikoloj en la blogo: Fabio Bettani.
Ĉu ora rizo brilas?
6-\pm \06\UTC Januaro 2011
Komentu
Rizejo en Indonezio (fonto: Vikimedia Komunejo)
Ĝiaj poruloj konsideras ĝin la fina armilo kontraŭ malabundo da vitamino A, unu el la plej gravaj manĝokutimaj problemoj en la mondo. Mediprotektadaj asocioj male taksas ĝin multekosta, neefika kaj danĝera por la medio.
Temas pri la ora rizo, genmodifita rizvariaĵo kiu kapablas produkti beto-karotenon, antaŭulo de la vitamino A. Tiu substanco jam troveblas en nemanĝeblaj partoj de la kutimaj rizospecoj, sed ĉe ora rizo ĝi ankaŭ produktiĝas en la endospermo, la manĝebla parto de la rizplanto.
La projekton iniciatis en 1992 Ingo POTRYKUS, el la Svisfederacia Teknika Universitato en Zuriko, kaj Peter BEYER, el la Universitato de Friburgo. Ĝi estis oficiale prezentita al la publiko en 2000 per artikolo en la revuo Science (doi:10.1126/science.287.5451.303).
Ĉasi vulkannubojn per fulmoj
21-\pm \21\UTC Decembro 2010
Komentu
La islanda vulkano Eyjafjallajökull dum la erupcio en 2010 (fonto: Vikimedia Komunejo)
Esploristoj el Met Office, la brita veterprognoza servo, malkovris novan manieron, rapidan kaj facilan, por pristudi la eventualan ekziston kaj moviĝon de vulkanaj nuboj en la atmosfero. La metodo utiligas jam ekzistantajn teknologiojn, kaj baziĝas sur observado de fulmoj estiĝantaj en la nuboj.
La malkovro okazas malpli ol unu jaro post la katastrofa erupcio de la islanda vulkano Eyjafjallajökull, kiu la pasintan aprilon kaŭzis haltigon de aviadilaj servoj en la plejparto de Eŭropo. Estontece, per la nova metodo eblos pli precize malkovri la grandon de vulkanaj nuboj, kaj eviti nenecesan ĥaoson por aviadilvojaĝantoj.
Kategorioj:Terfiziko, Veterscienco
Britio, Eyjafjallajökull, fulmoj, Islando, Met Office, Unuiĝinta Reĝlando, vulkannuboj, vulkanscienco
Fumado maldikigas la cerbon
2-\pm \02\UTC Decembro 2010
Komentu
Cigaredoj ne nur malsanigas viajn pulmojn - sed ankaŭ vian cerbon (fonto: Vikimedia Komunejo)
Jam multenombraj studoj pruvis la malbonajn efikojn de fumado sur la homa cerbo. Nun teamo de nervosciencistoj gviditaj de Simone KÜHN, el la berlina universitata klinikaro Charité, enfokusigis la grandon de la kortiko ĉe cigaredemuloj kaj nefumantoj.
La kortiko estas la supraĵa tavolo de la cerbo, kaj respondecas pri pluraj altnivelaj taskoj kiel lingvoregado, mastrumado de la informofluo kaj memoro. Ĝia dikeco kutime malpliiĝas pro aĝiĝo.
Fizikistoj en Ĝenevo rekreas praan kvarkoplasmon
27-\am \27\UTC Novembro 2010
Komentu
Kolizio de plumbaj jonoj
Malpli ol tri semajnojn post komenciĝo, eksperimentoj per pezaj jonoj ĉe la Granda Hadrona Koliziigilo (angle ‘Large Hadron Collider’, aŭ ‘LHC’) en Ĝenevo jam liveris siajn unuajn rezultojn.
Sergio BERTOLUCCI, ĉefdelegito pri esplorado ĉe la GHK, komentis jene: “Tre impresas tiom rapida akirado de rezultoj, kiuj temas pri malsimplaj fizikaj teorioj. [...] Jen ekzemplo pri la ŝlosila rolo de konkurado kaj kunlaborado en tiu ĉi fako de esplorado”.
Unu el la ĉefaj celoj de la eksperimento estas rekrei materion tian, kia ĝi aspektis tuj post la praeksplodo. Pro la temperaturo, kvarkoj tiam ne povis kungluiĝi kaj konsistigi pli grandajn partiklojn, sed fluadis kiel plasmo.
Eŭropa Kosma Agentejo pristudas novajn terobservilojn
26-\pm \26\UTC Novembro 2010
Komentu
Observado de Tero (fonto: EKA)
La Eŭropa Kosma Agentejo elektis du terobservadajn projektojn, inter 31 ricevitaj pasintmonate el la tutmonda sciencistaro post alvoko, por plua esplorado pri farebleco kaj indeco.
La du misioj pristudos la funkciadon de la tera klimato kaj fenomenojn ligitajn al klimatŝanĝiĝo kaj mediprotektado.
La projektoj rezultis el publika alvoko dissendita pasintoktobre de EKA en la fako de terobservado.
La juĝkomitato de EKA elektis la pluesplorindajn projektojn surbaze de la opinio de la tersciencista komunumo, laŭ procedo de kolega revizio (peer review).
Kategorioj:Klimatoscienco, Terobservado
CarbonSat, EKA, Eŭropa Kosma Agentejo, FLEX, klimatŝanĝiĝo, terobservado, vitrodoma efiko
Sukero en la kafo plibonigas atentemon kaj memorkapablon
24-\pm \24\UTC Novembro 2010
Komentu
La cerba reago al kafeino kaj glukozo, bildigita per magneta resonanco de la kataluniaj esploristoj.
Analizante la reagon de la cerbo al kafo kun sukero, kataluniaj nervosciencistoj malkovris, ke nia menso plej aktivas kiam la du substancoj estas alprenitaj kune.
La esploristoj, estrataj de Josep M. Serra Grabulosa el la Universitato de Barcelono, pristudis la atentokapablon de la cerbo kaj la funkciadon de memoro post alpreno de la du substancoj. La aktiveco de la cerboregionoj kiuj respondas al tiuj du taskoj estis bildigita per magneta resonanco.
Estas ja konate, ke glukozo estas la plej grava energifonto por la homa (kaj besta) nervosistemo. Analoge sciatas, ke kafeino havas la povon mildigi lacecon, plilongigi la atentokapablon kaj malplilongigi reagotempojn.
Nova tertrema simulilo pristudas kaliforniajn tertremojn
22-\pm \22\UTC Novembro 2010
Komentu
Bildo el la simulado M8. Plena video haveblas ĉe la adreso http://www.scivee.tv/node/21179 (fonto: Southern California Earthquake Center)
La plej kompleksa tertrema simulilo estis prezentita dum la ĉisemajna prelegaro Supercomputing 2010 (SC10) en Nov-Orleano (Luiziano, Usono). La programista teamo publikigis modelon pri la efikoj de eventuala 8-magnituda tertremo en la usona parto de Kalifornio.
La simulilon realigis terfizikistoj el pluraj usonaj esplorejoj, sub gvidado de teamo el la Southern California Earthquake Center (Sud-Kalifornia Tertrema Centro, SCEC).
Oni estimas, ke la ebleco pri 8-magnituda tertremo en Kalifornio sufiĉe malaltas (2% dum la venontaj 30 jaroj).
La nova simulilo tamen ĉefe impresas pro sia kalkulkapablo, kiu ebligas la plej rapidan kaj detalan tertreman simuladon iam ajn atingitan. La prezentita modelo starigis plurajn rekordojn, pro la daŭro de la modelita tertremo (6 minutoj) kaj la amplekso de la pristudita regiono (rektangulo proksimume 810 km-ojn longa kaj 400 km-ojn larĝa, priesplorita ĝis profundo de 85 km).
